Την Δευτέρα στις 21 Νοεμβρίου, η ομάδα Βιβλιοθηκονομίας πραγματοποίησε την τρίτη δράση της στο Τμήμα Συντήρησης στα ΓΑΚ- Αρχεία Ν. Κέρκυρας.
Γνωρίσαμε τις διαδικασίες συντήρησης του χαρτώου υλικού, τις νέες μεθόδους ψηφιοποίησης του, καθώς και τον τρόπο φύλαξης του στα αρχειονομικά κουτιά. Παράλληλα,μάθαμε για την τεχνική συντήρησης Leaf Casting, η οποία εκτελεί μια διαδικασία ημιαυτόματης συμπλήρωση των απωλειών του χαρτιού με χαρτοπολτό. Κάτι που κίνησε το ενδιαφέρον όλων μας ήταν η παρατήρηση υδατοσήμων σ'ένα αρχείο, καθώς και μία κερκυραϊκή συλλογή του 1847 που αφορούσε την οικοδόμηση κτιρίων στην περιοχή της Παλαιάς Πόλης του νησιού.
Λίγα λόγια για τα ΓΑΚ- Αρχεία Ν. Κέρκυρας
"Η πρώτη αρχειακή συλλογή των Αρχείων της Κέρκυρας συγκροτήθηκε το 1443 όταν η Κερκυραϊκή Κοινότητα (τοπική κερκυραϊκή διοίκηση) διατύπωσε προς τη βενετική Σύγκλητο με την πρεσβεία του 1443 το αίτημα της συγκέντρωσης, σε δημόσιο φυλασσόμενο χώρο, των εγγράφων που αφορούσαν τη διαχείριση της τοπικής διοίκησης (όπως προνόμια που είχαν παραχωρηθεί από την Ανδηγαυική περίοδο και την ως τότε βενετική προς τους κατοίκους της Κέρκυρας, αποφάσεις της βενετικής διοίκησης κεντρικής και τοπικής, αποφάσεις της κερκυραϊκής τοπικής διοίκησης). Το αίτημα ικανοποιήθηκε και η πρώτη αρχειακή συλλογή τοποθετήθηκε σε ξύλινο κιβώτιο στη Γραμματεία του Βαΐλου και κλειδώθηκε με δύο κλειδιά, εκ των οποίων το ένα κρατούσε ο Βάιλος (εκπρόσωπος της πολιτικής τοπικής βενετικής ηγεσίας) και το άλλο οι Σύνδικοι της πόλης (εκπρόσωποι του Συμβουλίου της Κερκυραϊκής κοινότητας). Η συγκεκριμένη συλλογή αποτελεί το διοικητικό πρόδρομο της μετέπειτα αρχειακής υπηρεσίας.
Από το 1443 ως και το τέλος της βενετικής περιόδου οι αρχειακές συλλογές και τα Αρχεία της Κοινότητας στεγάστηκαν στον ίδιο χώρο με την Καγκελαρία του Βαΐλου, δηλαδή στο ισόγειο του Βαϊλικού Παλατιού (Πλατεία Δημαρχείου, χώρος σημερινού δευτέρου και τρίτου δημοτικού σχολείου). Και ενώ κατά την πολιορκία του 1537 όσο αρχειακό υλικό είχε συλλεχθεί καταστράφηκε, κατά την πολιορκία του 1716 τα Αρχεία της Κοινότητος σώθηκαν χάρη στην έγκαιρη επέμβαση του Συνδίκου Θεοδώρου Προσαλένδη, που τα μετέφερε εσπευσμένα στο Παλαιό Φρούριο. Οι Κερκυραίοι με την Πρεσβεία του 1542 ζήτησαν και έλαβαν αντίγραφα αποφάσεων που αφορούσαν την πόλη τους από τη βενετική Καγκελαρία, ενώ χάθηκαν για πάντα τα έγγραφα της Ανδηγαυικής περιόδου. Αυτός είναι και ο λόγος που η περιοδικότητα των αρχειακών σειρών των Αρχείων της Κέρκυρας αρχίζει κυρίως μετά το 1542, παρά το ότι υπάρχουν αρχειακά κατάλοιπα που φθάνουν ως και τις αρχές του 14ου αι.
Αμέσως μετά την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα (1864) το Αρχειοφυλακείον της Κέρκυρας όπως και τα Αρχειοφυλακεία των άλλων νησιών δέχονται τα Αρχεία των Υπηρεσιών του Ιονίου Κράτους, ο διοικητικός μηχανισμός του οποίου έπαψε να ισχύει.
Από το 1865 τα Αρχειοφυλακεία υπήχθησαν εις το Υπουργείο Εσωτερικών και εξακολουθούσαν να λειτουργούν κυρίως για την έκδοση αντιγράφων αστικών, δικαστικών και συμβολαιογραφικών πράξεων. Αντίθετα, το Αρχείο Ιονίου Γερουσίας αποθηκεύτηκε σε παρακείμενο του Αρχειοφυλακείου χώρο, για να ανασυρθεί λίγο πριν την καταστροφή του το 1884 από τον Μάρκο Θεοτόκη, που κατόρθωσε να το υπαγάγει στο Δήμο Κερκυραίων. Ο Μάρκος Θεοτόκης, ως άμισθος Αρχειοφύλακας, αφιέρωσε είκοσι πέντε χρόνια από τη ζωή του και ασχολήθηκε συστηματικά με τη διάσωση και ταξινόμηση του Αρχείου. Στη θέση του τον διαδέχθηκε ο γιος του Σπυρίδων Θεοτόκης ο οποίος άσκησε τα καθήκοντα του Διευθυντή, αφού μετά την ίδρυση, το 1914, των Γενικών Αρχείων του Κράτους το Αρχείο Ιονίου Γερουσίας υπήχθη όπως και αυτά στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εκκλησιαστικών και Δημοσίας Εκπαιδεύσεως.
Το 1969 ιδρύθηκε Διεύθυνση Γραμμάτων, Βιβλιοθηκών και Αρχείων της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτιστικών Υποθέσεων του Υπουργείου Προεδρίας, στην οποία μεταφέρθηκαν από το Υπουργείο Δημόσιας Εκπαιδεύσεως τα Αρχεία που είχαν ιδρυθεί με τους Νόμους του 1914 και 1939. Δύο χρόνια αργότερα, το 1971, η συγκεκριμένη Διεύθυνση στην οποία υπάγονταν τα Γενικά, Τοπικά και Ιστορικά Αρχεία που είχαν ιδρυθεί ως το 1939 μεταφέρθηκε στο νεοσύστατο Υπουργείο Πολιτισμού στο οποίο υπήχθησαν και τα Ιστορικά Αρχεία που προϋπήρχαν του 1914.
Έτσι για πρώτη φορά το Αρχειοφυλακείο της Κέρκυρας, που είχε εν τω μεταξύ ονομασθεί Ιστορικό Αρχείο Κέρκυρας και το Αρχείο Ιονίου Γερουσίας υπήχθησαν στο ίδιο Υπουργείο αλλά εξακολουθούσαν να αποτελούν δύο ξεχωριστές Αρχειακές Υπηρεσίες.
Από το Υπουργείο Πολιτισμού τα Αρχεία υπήχθησαν το 1985 στο Υπουργείο Παιδείας, στο οποίο εξακολουθούν να υπάγονται, ενώ ο Νόμος περί Αρχείων του 1991 (ν. 1946) ενοποίησε τις δύο κερκυραϊκές Αρχειακές Υπηρεσίες που αποτελούν πια την ενιαία Αρχειακή Υπηρεσία που φέρει τον τίτλο Γ.Α.Κ.-Αρχεία Νομού Κέρκυρας."
Πηγές:
http://gak.ker.sch.gr/Hist/istor.htm
Φωτογραφίες:
Καπουράνη Βαλεντίνα - Ιωάννα
Γνωρίσαμε τις διαδικασίες συντήρησης του χαρτώου υλικού, τις νέες μεθόδους ψηφιοποίησης του, καθώς και τον τρόπο φύλαξης του στα αρχειονομικά κουτιά. Παράλληλα,μάθαμε για την τεχνική συντήρησης Leaf Casting, η οποία εκτελεί μια διαδικασία ημιαυτόματης συμπλήρωση των απωλειών του χαρτιού με χαρτοπολτό. Κάτι που κίνησε το ενδιαφέρον όλων μας ήταν η παρατήρηση υδατοσήμων σ'ένα αρχείο, καθώς και μία κερκυραϊκή συλλογή του 1847 που αφορούσε την οικοδόμηση κτιρίων στην περιοχή της Παλαιάς Πόλης του νησιού.
Λίγα λόγια για τα ΓΑΚ- Αρχεία Ν. Κέρκυρας
"Η πρώτη αρχειακή συλλογή των Αρχείων της Κέρκυρας συγκροτήθηκε το 1443 όταν η Κερκυραϊκή Κοινότητα (τοπική κερκυραϊκή διοίκηση) διατύπωσε προς τη βενετική Σύγκλητο με την πρεσβεία του 1443 το αίτημα της συγκέντρωσης, σε δημόσιο φυλασσόμενο χώρο, των εγγράφων που αφορούσαν τη διαχείριση της τοπικής διοίκησης (όπως προνόμια που είχαν παραχωρηθεί από την Ανδηγαυική περίοδο και την ως τότε βενετική προς τους κατοίκους της Κέρκυρας, αποφάσεις της βενετικής διοίκησης κεντρικής και τοπικής, αποφάσεις της κερκυραϊκής τοπικής διοίκησης). Το αίτημα ικανοποιήθηκε και η πρώτη αρχειακή συλλογή τοποθετήθηκε σε ξύλινο κιβώτιο στη Γραμματεία του Βαΐλου και κλειδώθηκε με δύο κλειδιά, εκ των οποίων το ένα κρατούσε ο Βάιλος (εκπρόσωπος της πολιτικής τοπικής βενετικής ηγεσίας) και το άλλο οι Σύνδικοι της πόλης (εκπρόσωποι του Συμβουλίου της Κερκυραϊκής κοινότητας). Η συγκεκριμένη συλλογή αποτελεί το διοικητικό πρόδρομο της μετέπειτα αρχειακής υπηρεσίας.
Από το 1443 ως και το τέλος της βενετικής περιόδου οι αρχειακές συλλογές και τα Αρχεία της Κοινότητας στεγάστηκαν στον ίδιο χώρο με την Καγκελαρία του Βαΐλου, δηλαδή στο ισόγειο του Βαϊλικού Παλατιού (Πλατεία Δημαρχείου, χώρος σημερινού δευτέρου και τρίτου δημοτικού σχολείου). Και ενώ κατά την πολιορκία του 1537 όσο αρχειακό υλικό είχε συλλεχθεί καταστράφηκε, κατά την πολιορκία του 1716 τα Αρχεία της Κοινότητος σώθηκαν χάρη στην έγκαιρη επέμβαση του Συνδίκου Θεοδώρου Προσαλένδη, που τα μετέφερε εσπευσμένα στο Παλαιό Φρούριο. Οι Κερκυραίοι με την Πρεσβεία του 1542 ζήτησαν και έλαβαν αντίγραφα αποφάσεων που αφορούσαν την πόλη τους από τη βενετική Καγκελαρία, ενώ χάθηκαν για πάντα τα έγγραφα της Ανδηγαυικής περιόδου. Αυτός είναι και ο λόγος που η περιοδικότητα των αρχειακών σειρών των Αρχείων της Κέρκυρας αρχίζει κυρίως μετά το 1542, παρά το ότι υπάρχουν αρχειακά κατάλοιπα που φθάνουν ως και τις αρχές του 14ου αι.
Αμέσως μετά την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα (1864) το Αρχειοφυλακείον της Κέρκυρας όπως και τα Αρχειοφυλακεία των άλλων νησιών δέχονται τα Αρχεία των Υπηρεσιών του Ιονίου Κράτους, ο διοικητικός μηχανισμός του οποίου έπαψε να ισχύει.
Από το 1865 τα Αρχειοφυλακεία υπήχθησαν εις το Υπουργείο Εσωτερικών και εξακολουθούσαν να λειτουργούν κυρίως για την έκδοση αντιγράφων αστικών, δικαστικών και συμβολαιογραφικών πράξεων. Αντίθετα, το Αρχείο Ιονίου Γερουσίας αποθηκεύτηκε σε παρακείμενο του Αρχειοφυλακείου χώρο, για να ανασυρθεί λίγο πριν την καταστροφή του το 1884 από τον Μάρκο Θεοτόκη, που κατόρθωσε να το υπαγάγει στο Δήμο Κερκυραίων. Ο Μάρκος Θεοτόκης, ως άμισθος Αρχειοφύλακας, αφιέρωσε είκοσι πέντε χρόνια από τη ζωή του και ασχολήθηκε συστηματικά με τη διάσωση και ταξινόμηση του Αρχείου. Στη θέση του τον διαδέχθηκε ο γιος του Σπυρίδων Θεοτόκης ο οποίος άσκησε τα καθήκοντα του Διευθυντή, αφού μετά την ίδρυση, το 1914, των Γενικών Αρχείων του Κράτους το Αρχείο Ιονίου Γερουσίας υπήχθη όπως και αυτά στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εκκλησιαστικών και Δημοσίας Εκπαιδεύσεως.
Το 1969 ιδρύθηκε Διεύθυνση Γραμμάτων, Βιβλιοθηκών και Αρχείων της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτιστικών Υποθέσεων του Υπουργείου Προεδρίας, στην οποία μεταφέρθηκαν από το Υπουργείο Δημόσιας Εκπαιδεύσεως τα Αρχεία που είχαν ιδρυθεί με τους Νόμους του 1914 και 1939. Δύο χρόνια αργότερα, το 1971, η συγκεκριμένη Διεύθυνση στην οποία υπάγονταν τα Γενικά, Τοπικά και Ιστορικά Αρχεία που είχαν ιδρυθεί ως το 1939 μεταφέρθηκε στο νεοσύστατο Υπουργείο Πολιτισμού στο οποίο υπήχθησαν και τα Ιστορικά Αρχεία που προϋπήρχαν του 1914.
Έτσι για πρώτη φορά το Αρχειοφυλακείο της Κέρκυρας, που είχε εν τω μεταξύ ονομασθεί Ιστορικό Αρχείο Κέρκυρας και το Αρχείο Ιονίου Γερουσίας υπήχθησαν στο ίδιο Υπουργείο αλλά εξακολουθούσαν να αποτελούν δύο ξεχωριστές Αρχειακές Υπηρεσίες.
Από το Υπουργείο Πολιτισμού τα Αρχεία υπήχθησαν το 1985 στο Υπουργείο Παιδείας, στο οποίο εξακολουθούν να υπάγονται, ενώ ο Νόμος περί Αρχείων του 1991 (ν. 1946) ενοποίησε τις δύο κερκυραϊκές Αρχειακές Υπηρεσίες που αποτελούν πια την ενιαία Αρχειακή Υπηρεσία που φέρει τον τίτλο Γ.Α.Κ.-Αρχεία Νομού Κέρκυρας."
Ευχαριστούμε πολύ την κ. Νικολέττα Μανδίκου, Συντηρήτρια των ΓΑΚ- Αρχείων Ν. Κέρκυρας, για το χρόνο της και την ένθερμη ξενάγηση της!
Πηγές:
http://gak.ker.sch.gr/Hist/istor.htm
Φωτογραφίες:
Καπουράνη Βαλεντίνα - Ιωάννα
